Không ai chuẩn bị được cho mọi thứ, nhưng có bốn thứ chuẩn bị trước được — và chúng quyết định bạn xoay xở ra sao vào cái ngày chuông điện thoại reo lúc ba giờ sáng. Bốn thứ đó mất một buổi để làm, và chúng là phần thực hành của cả chuyên mục.
Thứ nhất: quỹ về gấp
Ba đặc điểm, và chúng làm nó khác quỹ dự phòng thông thường.
Nó phải đủ cho vé sát ngày cộng chi phí ở nhà trong vài tuần, không phải chỉ đủ tiền vé.
Nó phải lấy ra được ngay, không nằm trong một khoản đầu tư cần vài ngày để rút.
Và nó phải được tính cho nhiều hơn một lần. Nếu cha mẹ bạn đã lớn tuổi, khả năng có nhiều hơn một chuyến về gấp trong vài năm là chuyện phải tính.
Thứ hai: giấy tờ và thông tin ai cũng cần biết
Bốn nhóm, và chúng nên nằm ở nơi cả hai phía tiếp cận được.
Thông tin y tế của cha mẹ: bệnh nền, thuốc đang dùng, bác sĩ và bệnh viện thường khám. Đây là thứ mà người ở xa hay không biết và lại là thứ cần nhất trong tình huống gấp.
Giấy tờ quan trọng của gia đình và nơi cất chúng.
Danh sách liên hệ: ai gọi ai, theo thứ tự nào, cả ở hai phía.
Và thông tin về chính bạn cho người ở nhà — địa chỉ, số điện thoại của một người bạn ở đó, nơi làm việc. Để họ liên hệ được cả khi không gọi được bạn.
Thứ ba: thoả thuận về việc báo tin
Ba điều cần thống nhất trước, và nó là thứ ít ai nghĩ tới nhất.
Ai báo cho bạn, và báo khi nào. Nhiều gia đình có thói quen giấu chuyện không hay để con ở xa khỏi lo — và điều đó thường gây tổn thương lớn hơn nhiều so với việc biết sớm.
Mức độ nào thì báo ngay, mức độ nào thì báo sau. Thống nhất trước tránh được cả việc bị giấu lẫn việc bị gọi vì mọi chuyện nhỏ.
Và nói rõ bạn muốn biết. Câu "bố mẹ đừng giấu con" nói một lần trước khi đi có giá trị hơn nhiều lần trách móc sau này.
Thứ tư: biết trước mình sẽ làm gì
Bốn câu, trả lời trước khi cần dùng.
"Nếu phải về trong hai mươi bốn giờ, tôi liên hệ ai ở nơi làm việc và nói gì?"
"Nếu phải ở lại ba tháng, chuyện gì xảy ra với công việc, chỗ ở, và tư cách cư trú của tôi?" Câu này nên hỏi cơ quan có thẩm quyền và hỏi cả nơi làm việc, trước chứ không sau.
"Ai ở nơi tôi đang sống có thể giúp tôi trong tình huống đó?" Một người biết hoàn cảnh của bạn ở đó là tài nguyên lớn.
Và "nếu tôi không về kịp, tôi muốn điều gì được làm thay tôi?" Câu này khó nhất và không ai muốn trả lời — nhưng những người đã nghĩ trước về nó nói rằng nó giúp họ rất nhiều vào lúc đó.
Ba điều khép lại chuyên mục
Khoảng cách đo bằng khả năng có mặt, không đo bằng kilômét. Thời gian đi thật, chi phí về gấp, khả năng rời công việc, và tư cách pháp lý của bạn — bốn thứ đó mới là khoảng cách thật.
Cái giá này không có lời giải đẹp, nhưng nó có những phương án tốt hơn những phương án khác — và tất cả đều bắt đầu bằng những cuộc trò chuyện mà phần lớn người ta tránh: với cha mẹ, với anh chị em, và với chính mình.
Và phần chuẩn bị được thì rất đáng chuẩn bị. Một quỹ về gấp, một bộ thông tin, một thoả thuận về việc báo tin, và bốn câu trả lời viết sẵn — chúng không làm cái giá nhẹ đi, nhưng chúng làm bạn không bất lực vào đúng lúc bạn cần nhất.
Với các vấn đề về sức khoẻ của người thân, hãy làm việc với bác sĩ điều trị; với ảnh hưởng của việc vắng mặt dài tới tư cách cư trú, hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền của nước bạn đang ở.
Quỹ về gấp cần bao nhiêu?
Đủ cho vé sát ngày cộng chi phí ở nhà trong vài tuần, phải lấy ra được ngay chứ không nằm trong khoản cần vài ngày để rút, và phải tính cho nhiều hơn một lần.
Thông tin gì cần chuẩn bị trước?
Thông tin y tế của cha mẹ gồm bệnh nền và thuốc đang dùng, giấy tờ quan trọng và nơi cất, danh sách liên hệ ở cả hai phía, và thông tin về chính bạn để người ở nhà liên hệ được khi không gọi được bạn.
Vì sao cần thoả thuận về việc báo tin?
Vì nhiều gia đình có thói quen giấu chuyện không hay để con ở xa khỏi lo, và điều đó thường gây tổn thương lớn hơn việc biết sớm. Thống nhất trước mức độ nào báo ngay tránh được cả việc bị giấu lẫn việc bị gọi vì mọi chuyện nhỏ.
Nên trả lời trước những câu nào?
Nếu phải về trong hai mươi bốn giờ thì liên hệ ai ở nơi làm việc, nếu phải ở lại ba tháng thì công việc và tư cách cư trú ra sao, ai ở nơi bạn sống có thể giúp, và nếu không về kịp thì bạn muốn điều gì được làm thay.
