Trong gần như mọi cuộc bàn về việc ra nước ngoài sống, chỉ có một phương án được coi là hành động — và phương án kia được coi là không làm gì. Cách nghĩ đó làm hỏng chất lượng quyết định của rất nhiều người, vì nó khiến việc ở lại không bao giờ được cân nhắc một cách nghiêm túc.
Vì sao ở lại bị coi là không quyết định
Ba lý do, và không lý do nào đúng.
Vì nó không đòi hành động. Đi thì phải làm hồ sơ, bán đồ, mua vé; ở lại thì chỉ cần tiếp tục — nên nó trông như sự vắng mặt của một quyết định.
Vì nó không có câu chuyện. Người đi có một câu chuyện để kể; người ở lại thì không có gì để kể, kể cả khi họ đã cân nhắc rất kỹ và chọn rất rõ ràng.
Và vì ngôn ngữ chúng ta dùng. "Không đi" được diễn đạt bằng một phủ định, và điều đó tự nó gợi ý rằng có một lựa chọn mặc định và một lựa chọn là sự từ chối.
Phân biệt ba thứ rất khác nhau
Chúng hay bị gọi chung là "không đi", và chúng không giống nhau.
Trì hoãn: bạn vẫn muốn đi nhưng chưa làm gì, và mỗi năm lại tự hứa sang năm. Đây là trạng thái tốn kém nhất, vì nó lấy đi sự tập trung của bạn cho cả hai hướng.
Tránh né: bạn không cân nhắc vì sợ phải đối diện với các câu hỏi khó. Đây cũng không phải một quyết định, và nó khác trì hoãn ở chỗ nó không có cả ý định.
Và quyết định ở lại: bạn đã cân nhắc, đã trả lời những câu hỏi khó, và đã chọn. Đây là một quyết định đầy đủ, ngang hàng với quyết định đi.
Bốn dấu hiệu bạn đang ở trạng thái thứ nhất hoặc thứ hai
Nhận ra sớm giúp bạn thoát khỏi nó, dù rồi bạn chọn hướng nào.
Bạn đã nói về việc này hơn hai năm mà chưa làm một việc cụ thể nào.
Bạn đọc nhiều nhưng chưa trả lời được các câu hỏi ở những chuyên mục trước của site này.
Ý nghĩ đi mạnh lên vào những lúc khó và biến mất khi mọi thứ ổn — như bài về động cơ đi khỏi ở chuyên mục đầu đã mô tả.
Và bạn thấy nhẹ người mỗi khi có một lý do chính đáng để hoãn. Đây là dấu hiệu rõ nhất, và nó đáng được chú ý chứ không đáng bị bỏ qua.
Cái giá của việc không quyết
Ba điều, và chúng tích luỹ âm thầm.
Bạn không đầu tư đủ vào đời sống hiện tại, vì luôn có cảm giác nó là tạm. Đây là cái giá lớn nhất và ít ai nhận ra — nhiều người sống nhiều năm ở trạng thái nửa vời này.
Bạn cũng không chuẩn bị đủ cho việc đi, nên nếu có ngày quyết định đi thì bạn bắt đầu từ vạch xuất phát.
Và người thân quanh bạn cũng sống trong sự bất định đó — người bạn đời không biết nên lập kế hoạch thế nào, con cái nghe những cuộc bàn không kết thúc.
Ở lại có gì mà đi không có
Ba điều, và chúng hiếm khi được đặt lên bàn cân vì chúng đã sẵn có nên không ai đếm.
Mạng lưới đã xây nhiều năm. Người biết bạn, người tin bạn, người gọi cho bạn khi có cơ hội. Đây là tài sản lớn nhất của phần lớn người trưởng thành và nó là thứ không mang theo được — chuyên mục về nghề nghiệp đã nói vì sao.
Sự thông thạo. Biết hệ thống vận hành ra sao, biết hỏi ai, biết mọi việc mất bao lâu. Nó vô hình cho tới khi mất, và khi mất thì mọi việc đơn giản đều tốn gấp ba.
Và khả năng có mặt. Với gia đình, với bạn bè, trong những dịp quan trọng và những lúc không báo trước. Chuyên mục về gia đình đã mô tả cái giá của việc mất nó — và ở lại là lựa chọn duy nhất giữ được nó trọn vẹn.
Bài tập
Viết một câu: tôi đang ở trạng thái nào trong ba trạng thái trên. Trả lời thật, không cho ai đọc.
Nếu câu trả lời là trì hoãn hoặc tránh né, đặt cho mình một hạn. Trong khoảng thời gian đó, làm ba việc cụ thể — trả lời các câu hỏi ở những chuyên mục trước, nói chuyện với gia đình, và nếu có thể thì đi thử. Rồi quyết.
Quyết theo hướng nào cũng được, nhưng hãy quyết. Sống nhiều năm giữa hai bờ là lựa chọn duy nhất trong ba lựa chọn mà không ai chọn một cách có ý thức, và cũng là lựa chọn duy nhất không cho bạn điều gì.
Vì sao ở lại bị coi là không quyết định?
Vì nó không đòi hành động nên trông như sự vắng mặt của một quyết định, vì nó không có câu chuyện để kể, và vì ngôn ngữ diễn đạt nó bằng một phủ định.
Trì hoãn và quyết định ở lại khác nhau thế nào?
Trì hoãn là vẫn muốn đi nhưng chưa làm gì và mỗi năm lại hứa sang năm. Quyết định ở lại là đã cân nhắc, đã trả lời những câu hỏi khó, và đã chọn — nó ngang hàng với quyết định đi.
Dấu hiệu nào cho thấy tôi đang trì hoãn?
Đã nói về việc này hơn hai năm mà chưa làm việc cụ thể nào, đọc nhiều nhưng chưa trả lời được các câu hỏi khó, ý nghĩ đi chỉ mạnh lên vào lúc khó, và thấy nhẹ người mỗi khi có lý do chính đáng để hoãn.
Cái giá của việc không quyết là gì?
Bạn không đầu tư đủ vào đời sống hiện tại vì luôn thấy nó là tạm, bạn cũng không chuẩn bị đủ cho việc đi, và người thân quanh bạn sống trong sự bất định đó cùng bạn.
