Hai người cùng lên một chuyến bay có thể đang làm hai việc hoàn toàn khác nhau: một người đang đi tới đâu đó, người kia đang đi khỏi đâu đó. Cả hai đều chính đáng, nhưng biết mình thuộc nhóm nào đổi gần như mọi bước chuẩn bị về sau.
Dấu hiệu của động cơ đi tới
Bốn dấu hiệu, và chúng có một điểm chung là tính cụ thể.
Bạn nói được cụ thể điều gì ở nơi đó bạn muốn có. Không phải "tốt hơn" mà là một thứ gọi tên được.
Bạn có thể hình dung một ngày bình thường ở đó, không phải một kỳ nghỉ mà một thứ Ba tháng Mười một.
Bạn quan tâm tới chi tiết của nơi đó — nó vận hành thế nào, người ở đó sống ra sao — chứ không chỉ quan tâm tới việc được nhận.
Và nếu hoàn cảnh hiện tại tốt lên, bạn vẫn muốn đi. Đây là dấu hiệu rõ nhất trong bốn dấu hiệu.
Dấu hiệu của động cơ đi khỏi
Bốn dấu hiệu, và điểm chung của chúng là sự mơ hồ về đích.
Điểm đến có thể thay đổi mà cảm giác muốn đi không đổi. Nếu bạn thấy mình sẵn sàng đổi sang một nước khác hẳn mà vẫn cùng một mức háo hức, động cơ của bạn không gắn với nơi nào cả.
Bạn nói nhiều về những gì sẽ không còn phải chịu hơn là về những gì sẽ có.
Ý nghĩ đi trở nên mạnh hơn vào những lúc mọi thứ ở đây tệ, và yếu đi khi có một tuần tốt lành.
Và bạn thấy nhẹ người khi nghĩ tới việc rời đi, chứ không phải háo hức về việc tới nơi.
Vì sao động cơ đi khỏi không phải là động cơ xấu
Ba điều cần nói rõ, vì phần lớn lời khuyên về chủ đề này nghe như một lời trách.
Rời khỏi một hoàn cảnh không ổn là một quyết định hợp lý, và rất nhiều người đã sống tốt hơn hẳn nhờ làm đúng việc đó.
Không ai bắt buộc phải có một tầm nhìn tích cực để được quyền thay đổi cuộc đời mình.
Và trong thực tế, gần như ai cũng có cả hai loại động cơ — câu hỏi chỉ là loại nào chiếm phần lớn hơn.
Rủi ro của động cơ đi khỏi không nằm ở đạo đức mà nằm ở kỹ thuật: nó không cho bạn tiêu chí để chọn nơi đến, và nó không cho bạn thước đo để biết mình đã ổn chưa.
Ba thứ đi theo bạn dù bạn đi đâu
Đây là phần khó nghe nhất của bài, và nó cần được nói.
Các mối quan hệ khó. Một quan hệ gia đình căng thẳng thường không dịu đi vì khoảng cách — nó chỉ chuyển sang một dạng khác, qua điện thoại và qua cảm giác có lỗi.
Thói quen và cách phản ứng của chính bạn. Nếu một vấn đề lặp lại ở nhiều nơi làm việc, nhiều nhóm bạn, thì khả năng cao nó sẽ lặp lại ở nơi mới.
Và những khó khăn về sức khoẻ tinh thần. Chuyển tới một nơi mới thường làm chúng nặng hơn trong giai đoạn đầu, chứ không nhẹ đi — vì bạn mất hệ thống hỗ trợ cũ trước khi kịp có hệ thống mới.
Điều này không có nghĩa là đừng đi. Nó có nghĩa là nếu một trong ba thứ trên là phần lớn lý do bạn muốn đi, hãy xử lý nó trước hoặc song song, thay vì kỳ vọng việc chuyển đi sẽ xử lý giúp.
Bài tập
Viết hai cột. Cột trái: những gì tôi muốn rời khỏi. Cột phải: những gì tôi muốn có được.
Với mỗi dòng ở cột trái, viết thêm một chữ: "đi theo" nếu bạn nghĩ nó sẽ theo bạn sang nơi mới, "ở lại" nếu nó thật sự gắn với nơi này.
Rồi nhìn cột phải. Nếu nó ngắn hơn hẳn cột trái, hoặc nếu các dòng ở đó đều chung chung, bạn đã biết mình đang ở nhóm nào — và bạn biết việc cần làm tiếp theo là làm cột phải cụ thể lên, chứ không phải là quyết định nhanh hơn.
Động cơ đi tới có dấu hiệu gì?
Bạn nói được cụ thể điều gì ở nơi đó bạn muốn có, hình dung được một ngày bình thường ở đó, quan tâm tới chi tiết của nơi đó, và vẫn muốn đi ngay cả khi hoàn cảnh hiện tại tốt lên.
Động cơ đi khỏi có dấu hiệu gì?
Điểm đến có thể đổi mà cảm giác muốn đi không đổi, bạn nói nhiều về những gì sẽ không còn phải chịu hơn là những gì sẽ có, ý nghĩ đi mạnh lên vào lúc mọi thứ tệ, và bạn thấy nhẹ người chứ không háo hức.
Đi khỏi một nơi có phải động cơ xấu không?
Không. Rời khỏi một hoàn cảnh không ổn là quyết định hợp lý và gần như ai cũng có cả hai loại động cơ. Rủi ro của nó là kỹ thuật chứ không phải đạo đức: nó không cho bạn tiêu chí chọn nơi đến và không cho thước đo để biết mình đã ổn chưa.
Có điều gì đi theo mình dù đi đâu không?
Ba thứ: các mối quan hệ khó, thói quen và cách phản ứng của chính bạn, và những khó khăn về sức khoẻ tinh thần — thường nặng hơn trong giai đoạn đầu vì bạn mất hệ thống hỗ trợ cũ trước khi có hệ thống mới.
