"Vì tương lai của con" là lý do được nói ra nhiều nhất khi người ta muốn ra nước ngoài sống, và cũng là lý do ít khi được kiểm chứng nhất. Nó có thể hoàn toàn thật. Nhưng vì nó không ai phản bác được, nó cũng là chỗ trú rất tiện cho những động cơ khác mà người nói không muốn nêu ra.
Vì sao câu này khó kiểm chứng
Ba lý do, và chúng làm câu nói này đặc biệt.
Không ai tranh luận với nó. Nói rằng mình làm điều gì đó vì con là câu kết thúc mọi cuộc bàn — kể cả cuộc bàn trong đầu bạn.
Nó đặt quyết định ra ngoài bản thân, nên bạn không phải đối diện với câu hỏi mình muốn gì.
Và nó có thời hạn kiểm chứng rất dài. Kết quả chỉ thấy được sau mười, mười lăm năm — nghĩa là không có gì phản hồi lại cho bạn trong suốt khoảng thời gian bạn cần biết mình làm đúng hay sai.
Bốn câu hỏi làm rõ
Không phải để bác bỏ lý do này, mà để biết phần nào trong đó là thật.
"Cụ thể điều gì cho con sẽ tốt hơn?" Giáo dục, môi trường sống, cơ hội nghề nghiệp sau này, sự an toàn, hay không khí gia đình. Mỗi câu trả lời dẫn tới một lựa chọn khác nhau.
"Con tôi có muốn không, và tôi đã hỏi chưa?" Với trẻ đủ lớn để có ý kiến, đây là câu hỏi phải hỏi thật chứ không hỏi cho có.
"Nếu con tôi lớn lên và nói rằng nó không cần điều đó, tôi có thấy chuyến đi này vẫn đáng không?" Câu này lộ ra phần động cơ thuộc về chính bạn — và nếu câu trả lời là có, đó là một tin tốt chứ không phải điều đáng ngại.
"Có cách nào đạt được điều đó mà không phải chuyển cả gia đình đi không?" Câu này không phải để làm bạn nản; nó để bảo đảm rằng bạn chọn phương án lớn nhất vì nó thật sự cần, chứ không vì nó là phương án duy nhất bạn nghĩ tới.
Điều trẻ được và điều trẻ mất
Cả hai vế đều thật, và cân chúng là việc của cha mẹ chứ không phải của một bài viết.
Trẻ thường được: một môi trường học tập khác, ngôn ngữ thứ hai ở mức bản ngữ, và một cách nhìn thế giới rộng hơn.
Trẻ thường mất: bạn bè, sự thông thạo trong môi trường của mình, quan hệ gần gũi với ông bà, và trong nhiều trường hợp là mức độ thành thạo tiếng mẹ đẻ.
Và trẻ luôn phải trả một khoản không ai tính trước: khoảng thời gian làm người mới. Chuyên mục riêng về con cái và thời điểm của site này bàn kỹ hơn về việc khoảng đó dài bao lâu ở từng độ tuổi.
Khi động cơ vì con là thật
Ba dấu hiệu, và chúng đều kiểm được.
Bạn biết cụ thể điều gì bạn muốn cho con, và bạn đã tìm hiểu xem nơi đó có thật sự cho điều đó không — chứ không giả định.
Bạn đã nghĩ tới việc con sẽ mất gì, và có kế hoạch cho phần đó.
Và bạn không dùng câu này để khỏi phải trả lời những câu hỏi khác. Nếu bạn cũng có động cơ riêng của mình — và gần như ai cũng có — thì nói ra với chính mình là việc lành mạnh hơn nhiều so với gộp tất cả vào một câu.
Bài tập
Viết một câu bắt đầu bằng "Tôi muốn con tôi…" và làm nó cụ thể nhất có thể. Nếu bạn viết được ba câu như vậy, bạn có ba tiêu chí thật để đánh giá mọi lựa chọn về sau.
Rồi viết một câu bắt đầu bằng "Và tôi cũng muốn…" cho chính mình. Một câu thôi, thành thật.
Nếu câu thứ hai khó viết hơn ba câu đầu, đó là thông tin quan trọng — và nó đáng để ngồi với thêm một lúc trước khi đọc tiếp.
Vì sao lý do "vì tương lai của con" khó kiểm chứng?
Vì không ai tranh luận với nó, vì nó đặt quyết định ra ngoài bản thân nên bạn không phải đối diện với câu hỏi mình muốn gì, và vì kết quả chỉ thấy được sau mười lăm năm.
Nên hỏi gì để làm rõ?
Cụ thể điều gì cho con sẽ tốt hơn, con có muốn không và đã hỏi chưa, nếu con lớn lên nói rằng không cần điều đó thì chuyến đi có còn đáng với bạn không, và có cách nào đạt được mà không phải chuyển cả gia đình.
Trẻ được gì và mất gì?
Thường được một môi trường học tập khác, ngôn ngữ thứ hai ở mức bản ngữ và cách nhìn rộng hơn. Thường mất bạn bè, sự thông thạo trong môi trường của mình, quan hệ gần với ông bà, và đôi khi là mức độ thành thạo tiếng mẹ đẻ.
Làm sao biết động cơ vì con là thật?
Bạn biết cụ thể điều gì bạn muốn cho con và đã tìm hiểu xem nơi đó có cho điều đó không, bạn đã nghĩ tới việc con mất gì và có kế hoạch, và bạn không dùng câu này để khỏi phải trả lời các câu hỏi khác.
