Chuyển một đứa trẻ ở tuổi thiếu niên sang sống ở nước khác là việc khó nhất trong mọi độ tuổi, và lý do không nằm ở ngôn ngữ hay trường lớp. Nó nằm ở chỗ tuổi này là lúc một con người đang xây dựng danh tính của mình, và việc đó xảy ra hầu như hoàn toàn trong nhóm bạn — thứ mà chuyển đi lấy đi trọn vẹn.
Bốn thứ trẻ mất ở tuổi này
Chúng khác hẳn những gì trẻ nhỏ mất.
Vị trí trong nhóm. Một đứa trẻ mười lăm tuổi đã mất nhiều năm để trở thành ai đó trong nhóm bạn của mình, và sang nơi mới nó trở lại thành người không ai biết.
Sự thông thạo. Ở tuổi này, việc biết cách cư xử, biết đùa đúng chỗ, biết những gì đang được nói tới là một phần của giá trị bản thân. Sang nơi mới, toàn bộ vốn đó mất giá trị trong một đêm.
Sự riêng tư và tự chủ. Thiếu niên đang giành lấy sự độc lập khỏi cha mẹ, và việc chuyển đi đẩy chúng trở lại thành phụ thuộc hoàn toàn — không đi đâu được một mình, không hiểu gì nếu không có cha mẹ dịch.
Và quyền quyết định về đời mình. Nếu quyết định này được đưa ra mà không hỏi, nó chạm đúng vào điều mà một thiếu niên nhạy cảm nhất.
Ba dấu hiệu trẻ đang không ổn
Chúng thường xuất hiện sau vài tháng, không phải ngay.
Rút lui. Không muốn ra khỏi phòng, không muốn nói chuyện, dành toàn bộ thời gian trong không gian trực tuyến với bạn cũ ở quê nhà. Việc giữ liên lạc với bạn cũ là tốt, nhưng nếu nó thay thế hoàn toàn cho việc xây dựng đời sống mới thì đó là dấu hiệu.
Giận dữ hướng vào cha mẹ. Đây là phản ứng rất thường gặp và nó có logic của nó — trẻ đang gán trách nhiệm đúng chỗ theo cách nhìn của chúng.
Và thay đổi rõ rệt về giấc ngủ, ăn uống hoặc kết quả học tập kéo dài. Nếu những dấu hiệu này kéo dài hoặc nặng lên, đó là lúc cần một người có chuyên môn — không phải lúc chờ xem con có tự ổn không.
Bốn việc làm giảm tổn thất
Không việc nào xoá được cái giá, nhưng cả bốn đều có tác dụng thật.
Hỏi con trước khi quyết, thật lòng. Không phải xin phép, mà là hỏi và để câu trả lời có trọng lượng trong quyết định. Một thiếu niên biết mình đã được nghe chịu đựng tốt hơn hẳn một thiếu niên bị thông báo.
Cho con giữ liên lạc với bạn cũ, không cản. Đây là phao cứu sinh trong giai đoạn đầu, và nó tự nhạt đi khi đời sống mới hình thành.
Tìm một hoạt động con đã làm ở nhà và tiếp tục nó ở đó — thể thao, âm nhạc, một môn gì đó. Một chỗ mà con đã giỏi sẵn là đường ngắn nhất để có bạn và để lấy lại cảm giác mình có giá trị.
Và cho con một phần quyền quyết định về những việc nhỏ. Chọn khu ở, chọn trường trong số những lựa chọn có thể, sắp xếp phòng riêng. Khi quyết định lớn đã được lấy khỏi tay chúng, những quyết định nhỏ có ý nghĩa lớn hơn bình thường.
Điều cha mẹ cần biết trước
Giai đoạn này thường kéo dài hơn bạn nghĩ. Nhiều gia đình nói rằng phải mất một tới hai năm con mới thật sự ổn, và trong khoảng đó cần sự kiên nhẫn chứ không cần sự sốt ruột.
Việc con giận bạn không có nghĩa là bạn quyết định sai, và cũng không có nghĩa là bạn quyết định đúng. Nó chỉ có nghĩa là con đang trải qua một mất mát thật.
Và phần lớn trẻ ở tuổi này cuối cùng đều ổn. Điều đó là thật và đáng nói — nhưng nó không phải lý do để coi nhẹ giai đoạn khó, vì cách gia đình đi qua giai đoạn đó quyết định quan hệ giữa bạn và con trong nhiều năm sau.
Vì sao tuổi thiếu niên khó nhất?
Vì đó là lúc một con người đang xây dựng danh tính, và việc đó xảy ra hầu như hoàn toàn trong nhóm bạn — thứ mà chuyển đi lấy đi trọn vẹn. Lý do không nằm ở ngôn ngữ hay trường lớp.
Trẻ ở tuổi này mất những gì?
Vị trí trong nhóm bạn, sự thông thạo về cách cư xử và ngôn ngữ xã hội, sự riêng tư và tự chủ vừa giành được, và quyền quyết định về đời mình nếu không được hỏi.
Dấu hiệu nào cho thấy con đang không ổn?
Rút lui khỏi đời sống mới và chỉ sống trong không gian trực tuyến với bạn cũ, giận dữ hướng vào cha mẹ, và thay đổi rõ rệt kéo dài về giấc ngủ, ăn uống hoặc kết quả học tập — dấu hiệu cuối cần một người có chuyên môn.
Làm gì để giảm tổn thất?
Hỏi con thật lòng trước khi quyết, cho con giữ liên lạc với bạn cũ, tìm một hoạt động con đã giỏi sẵn để tiếp tục ở nơi mới, và cho con quyền quyết định về những việc nhỏ.
